AI – KHI CÔNG NGHỆ CẦN HỌC LẠI BÀI HỌC VỀ CON NGƯỜI (CÔNG TY LUẬT UY TÍN TẠI TP HỒ CHÍ MINH, VIỆT NAM)
Góc nhìn từ Luật sư Nguyễn Thanh Trung | HT Legal VN
1. Khi cơn sốt AI khiến chúng ta dễ tin vào phép màu
Thời gian gần đây, nhiều ý kiến trên internet ca ngợi việc AI có thể thay thế lập trình viên, luật sư, nhà báo hay nghệ sĩ, rằng chỉ cần vài câu lệnh là có thể tạo nên sản phẩm hoàn chỉnh. Nhưng thực tế lại khác xa. Nhiều người thử dùng AI để lập trình, xử lý sự cố máy tính hay tạo website, và sau hàng giờ đồng hồ, kết quả thường là: vấn đề vẫn chưa được giải quyết – thậm chí trở nên phức tạp hơn.
AI không xấu, chỉ là chưa hiểu con người – và con người thì lại kỳ vọng quá nhiều vào máy.
2. AI không “biết” – nó chỉ “đoán”
Điều quan trọng cần hiểu: ChatGPT hay các mô hình tương tự không thật sự hiểu như con người. Chúng chỉ dự đoán câu trả lời có vẻ hợp lý nhất, dựa trên hàng tỷ mẫu ngôn ngữ đã học. Bởi vậy, khi câu hỏi đòi hỏi tính chính xác pháp lý hoặc kỹ thuật, rủi ro sai lệch là rất cao.
Trong lĩnh vực pháp luật, tôi đã gặp nhiều trường hợp AI dẫn sai điều luật, trích nhầm nội dung hoặc suy diễn trái tinh thần của luật. Có khi trích “Điều 50 Bộ luật Lao động” nhưng nội dung lại thuộc Điều 42, hoặc giải thích theo tinh thần luật cũ đã hết hiệu lực. Nếu người đọc không có nền chuyên môn, rất dễ tin và áp dụng sai – gây hệ quả pháp lý nghiêm trọng.
Chính vì vậy, AI không thể thay thế luật sư – vì pháp luật không chỉ là “ngôn ngữ”, mà là trách nhiệm, phán đoán và đạo đức nghề nghiệp.
3. Vấn đề không nằm ở AI – mà ở cách chúng ta đối thoại với nó
AI là công cụ mạnh mẽ, nhưng nó chỉ giỏi bằng chính người sử dụng. Người có nền tảng chuyên môn sẽ biết cách đặt câu hỏi đúng, biết kiểm chứng, đối chiếu, và sử dụng AI như một “trợ lý học việc” để hỗ trợ công việc.
Ngược lại, nếu xem AI là chuyên gia toàn năng, ta sẽ thất vọng – và đôi khi phải trả giá bằng chính dữ liệu, thời gian, hay uy tín nghề nghiệp.
Cũng như trong nghề luật: một điều khoản sai vị trí có thể đổi cả kết quả vụ án.
AI có thể gợi ý, nhưng chỉ con người mới chịu trách nhiệm trước pháp luật.
4. AI và con người – ai đang học ai?
AI đang học để hiểu con người. Còn con người, phải học để đặt giới hạn và trách nhiệm cho công nghệ.
Khi tôi dùng AI trong công việc pháp lý, tôi không nhờ nó “viết thay” bài tư vấn,
mà dùng nó để so sánh, rà soát, hoặc phản biện lại chính lập luận của mình.
Khi tôi dùng AI để viết nhạc, tôi không nhờ nó tạo cảm xúc, mà để thử xem – liệu tôi còn cảm được nhịp tim thật của mình trong thế giới tự động này hay không.
AI chỉ thật sự hữu ích khi nó đánh thức lại tư duy và bản lĩnh của con người.
5. Đây là quan điểm cá nhân – và là chia sẻ từ trải nghiệm thực tế
Những gì tôi viết ở đây không nhằm phủ nhận giá trị của AI, mà là góc nhìn cá nhân từ một người đang sử dụng AI mỗi ngày trong công việc thật – từ hành nghề luật, tư vấn doanh nghiệp đến sáng tác âm nhạc.
Tôi tin rằng, chỉ khi hiểu đúng giới hạn của công nghệ, chúng ta mới có thể dùng nó hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm. AI là công cụ tốt – nếu con người không quên rằng mình vẫn phải là người cầm lái.
6. Kết luận – hoàn thiện AI hay hoàn thiện chính mình?
AI sẽ ngày càng thông minh hơn, nhưng đạo đức, chuẩn mực và cảm xúc con người mới là thứ cần được nâng cấp trước tiên. Công nghệ có thể giúp ta làm nhanh hơn, nhưng chỉ nhân tính mới giúp ta làm đúng hơn.
Trong thời đại số, điều nguy hiểm không phải là AI viết sai, mà là con người ngừng kiểm tra, ngừng suy nghĩ, và tin rằng máy móc luôn đúng.
Thông điệp “AI có thể học ngôn ngữ của con người, nhưng chưa thể hiểu được lòng người. Công nghệ không đáng sợ – cái đáng sợ là khi con người quên mất mình phải chịu trách nhiệm cho những gì máy móc tạo ra.”
— Luật sư Nguyễn Thanh Trung | Trung GPT
Công ty Luật TNHH HT Legal VN
*Đồng hành pháp lý – Chuyên sâu, tận tâm, hiệu quả*
Hân hạnh đón tiếp quý khách hàng theo địa chỉ sau:
Luật sư Nguyễn Thanh Trung hoặc CÔNG TY LUẬT TNHH HT LEGAL VN
VP1: 12 Hẻm 602/37 Điện Biên Phủ, phường Thạnh Mỹ Tây, TP. Hồ Chí Minh
VP2: 207B Nguyễn Phúc Chu, phường Tân Sơn, TP. Hồ Chí Minh
VP3: 5 Ngách 252/115 phố Tây Sơn, phường Đống Đa, TP. Hà Nội
Email: info@htlegalvn.com Hotline: 09 6161 4040 – 09 2222 4040