KINH NGHIỆM XỬ LÝ KHI NGƯỜI BỆNH CHO RẰNG QUYỀN LỢI BỊ ẢNH HƯỞNG TRONG QUÁ TRÌNH KHÁM, CHỮA BỆNH

Góc Luật – HT Legal VN

Trong thực tế, sau khi khám hoặc điều trị, người bệnh có thể nhận thấy sức khỏe xuất hiện biểu hiện bất thường, kết quả không như dự kiến hoặc phát sinh nghi ngờ về quá trình thực hiện dịch vụ. Khi đó, điều quan trọng không phải là vội kết luận cơ sở hay người hành nghề đã làm sai, mà là xác định đúng vấn đề, bảo toàn hồ sơ và lựa chọn phương án xử lý phù hợp.

Căn cứ pháp lý chính: Điều 9, Điều 12, Điều 14, Điều 69, Điều 100-102 Luật Khám bệnh, chữa bệnh (hợp nhất tại Văn bản số 26/VBHN-VPQH ngày 26/02/2026); Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015.

1. Trước hết, ưu tiên sức khỏe và xác định đúng vấn đề

Nếu xuất hiện đau, tổn thương hoặc dấu hiệu bất thường, người bệnh nên ưu tiên việc thăm khám và điều trị cần thiết. Khi cần làm rõ nguyên nhân, có thể cân nhắc đánh giá tại một cơ sở khám, chữa bệnh độc lập để ghi nhận tình trạng hiện tại, hướng điều trị và chi phí dự kiến.

Kết quả điều trị không như mong muốn hoặc xuất hiện triệu chứng sau điều trị chưa tự động đồng nghĩa với việc đã có sai sót chuyên môn kỹ thuật. Việc xác định có hay không sai sót cần dựa trên hồ sơ chuyên môn và cơ chế đánh giá theo pháp luật.

2. Khóa hồ sơ và chứng cứ trước khi tranh luận

Luật Khám bệnh, chữa bệnh ghi nhận quyền của người bệnh được thông tin, giải thích về tình trạng sức khỏe, phương pháp, dịch vụ, giá dịch vụ; đồng thời có quyền tiếp cận thông tin về hồ sơ bệnh án và chi phí khám, chữa bệnh. Điều 12 dẫn chiếu điểm d khoản 4 Điều 69: đối với hồ sơ bệnh án đã hoàn thành quá trình điều trị và được chuyển lưu trữ, người bệnh hoặc người đại diện thuộc trường hợp luật định được “đọc, xem, sao chụp, ghi chép hồ sơ bệnh án” và được cung cấp bản tóm tắt hồ sơ bệnh án khi có yêu cầu bằng văn bản.

Tùy vụ việc, người bệnh nên lưu giữ và tập hợp:

• Hồ sơ khám, điều trị; kết quả xét nghiệm, phim chụp, toa thuốc và chỉ định chuyên môn;
• Hóa đơn, phiếu thu, chứng từ thanh toán và bảng giá dịch vụ;
• Tin nhắn, email, nội dung trao đổi và các tài liệu thể hiện quá trình làm việc với cơ sở;
• Hồ sơ khám, điều trị khắc phục sau đó và chứng từ về chi phí, thu nhập bị ảnh hưởng (nếu có).

Nếu cần phải can thiệp, điều trị lại, nên lưu lại đầy đủ tình trạng và hồ sơ chuyên môn trước khi thực hiện trong phạm vi điều kiện sức khỏe cho phép. Đây thường là phần chứng cứ rất quan trọng để đối chiếu về sau.

3. Làm việc chính thức với cơ sở khám, chữa bệnh

Trước khi chuyển sang thủ tục tranh chấp, người bệnh có thể yêu cầu cơ sở giải thích và làm rõ vụ việc. Khi nội dung phức tạp hoặc đã phát sinh bất đồng, nên thể hiện yêu cầu bằng văn bản để xác định rõ nội dung và thời điểm làm việc.

Một văn bản làm việc phù hợp thường tập trung vào các vấn đề:

• Quá trình khám, chẩn đoán, chỉ định và điều trị đã thực hiện;
• Người trực tiếp thực hiện dịch vụ và thông tin chuyên môn liên quan;
• Hồ sơ bệnh án, tài liệu chuyên môn và các khoản chi phí đã phát sinh;
• Quan điểm của cơ sở đối với phản ánh của người bệnh và phương án khắc phục, giải quyết nếu có.

Ở giai đoạn này, nên yêu cầu xác minh sự việc thay vì vội sử dụng các từ ngữ mang tính quy kết. Cách tiếp cận này vừa giúp thu thập thêm chứng cứ, vừa giữ được khả năng thương lượng nếu cơ sở có thiện chí.

4. Khi cơ sở không giải quyết thỏa đáng, lựa chọn đúng phương án

Tùy bản chất vấn đề, người bệnh có thể cân nhắc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền về y tế kiểm tra việc tuân thủ điều kiện hành nghề, phạm vi hoạt động chuyên môn, hồ sơ khám chữa bệnh hoặc các nội dung quản lý chuyên ngành có liên quan.

Nếu tranh chấp tập trung vào việc có hay không sai sót chuyên môn kỹ thuật, Điều 100 và Điều 101 Luật Khám bệnh, chữa bệnh quy định cơ chế Hội đồng chuyên môn. Luật xác định: “Kết luận của Hội đồng chuyên môn là cơ sở để giải quyết tranh chấp…”.

Cần phân biệt ba vấn đề: vi phạm điều kiện hành nghề hoặc điều kiện hoạt động; sai sót chuyên môn kỹ thuật; và trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Ba vấn đề này có thể liên quan nhưng không đồng nhất, nên hồ sơ và phương án xử lý cũng khác nhau.

5. Nếu yêu cầu bồi thường, cần xác định thiệt hại trước khi đưa ra con số

Điều 14 Luật Khám bệnh, chữa bệnh ghi nhận quyền kiến nghị và quyền được bồi thường theo quy định của pháp luật; Điều 102 quy định trách nhiệm bồi thường của cơ sở khám, chữa bệnh khi xảy ra tai biến y khoa thuộc trường hợp phải bồi thường.

Về thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm, Điều 590 Bộ luật Dân sự xác định các nhóm thiệt hại như chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, phục hồi sức khỏe; thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút; chi phí và thu nhập bị mất của người chăm sóc trong trường hợp phù hợp; cùng khoản bù đắp tổn thất tinh thần theo quy định.

Do đó, trong thực tế không nên bắt đầu thương lượng bằng một con số cảm tính. Nên xác định trước: hậu quả nào đã được ghi nhận, chi phí nào đã phát sinh, việc điều trị khắc phục còn kéo dài bao lâu và tài liệu nào chứng minh cho từng khoản yêu cầu.

6. Kinh nghiệm của HT Legal VN

• Không vội công khai quy kết; khi phản ánh, kiến nghị hoặc khiếu nại, nên xác định rõ yêu cầu và khóa các chứng cứ trọng yếu;
• Ưu tiên lấy hồ sơ, chứng cứ và đánh giá độc lập trước khi tranh luận về lỗi;
• Nếu cơ sở thiện chí, có thể thương lượng phương án khắc phục và bồi thường trên cơ sở thiệt hại thực tế;
• Nếu không đạt được phương án phù hợp, mới tiếp tục bằng thủ tục chuyên ngành hoặc cơ chế giải quyết tranh chấp tương ứng.

Khi quyền lợi có dấu hiệu bị ảnh hưởng, điều quan trọng không phải là khiếu nại thật nhanh mà là đi đúng thứ tự và giữ được chứng cứ. Một hồ sơ được chuẩn bị tốt sẽ giúp người bệnh lựa chọn chính xác hơn giữa thương lượng, yêu cầu khắc phục, đề nghị cơ quan quản lý kiểm tra hoặc thực hiện thủ tục pháp lý tiếp theo.

HT LEGAL VN – Hiệu quả ♎ Tín thác

Website: www.htlegalvn.com  |  Hotline: 09 6161 4040 – 09 2222 4040

#HTLegalVN #GocLuat #KhamChuaBenh

Nguồn pháp lý tham chiếu: Văn bản hợp nhất số 26/VBHN-VPQH ngày 26/02/2026 – Luật Khám bệnh, chữa bệnh; Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13.